Najczęściej na terapię współuzależnienia zgłaszają się do mnie kobiety z lękowym lub zdezorganizowanym stylem przywiązania. Często pochodzą z rodzin, gdzie któryś z ich rodziców nadużywał alkoholu.
Style przywiązania w związku
to wzorce emocjonalnych więzi, jakie dziecko tworzy z głównym opiekunem (najczęściej rodzicem). Kształtują się one w pierwszych latach życia i mają duży wpływ na późniejsze relacje społeczne, emocjonalne oraz romantyczne. Koncepcja ta pochodzi z teorii przywiązania Johna Bowlby’ego, a później została rozwinięta przez Mary Ainsworth.
Oto cztery główne style przywiązania w dzieciństwie:
🟢 1. Bezpieczny styl przywiązania (secure attachment)
Charakterystyka dziecka:
- ufa, że opiekun jest dostępny i reaguje na potrzeby;
- czuje się swobodnie, eksplorując otoczenie, ale wraca do rodzica po pocieszenie;
- łatwo się uspokaja po rozłące.
Źródło: opiekun reaguje w sposób konsekwentny, ciepły i wrażliwy na potrzeby dziecka.
W dorosłości: osoby z tym stylem zwykle mają zdrowe, stabilne relacje oparte na zaufaniu.
🟡 2. Lękowo-ambiwalentny styl przywiązania (anxious-ambivalent attachment)
Charakterystyka dziecka:
- silnie reaguje na rozłąkę z opiekunem, ale po jego powrocie trudno się uspokaja;
- jednocześnie pragnie bliskości i wykazuje złość lub nieufność;
- ma trudności z samodzielnym eksplorowaniem otoczenia.
Źródło: opiekun reaguje niestabilnie – raz jest czuły, a innym razem niedostępny emocjonalnie.
W dorosłości: może pojawiać się lęk przed odrzuceniem i silna potrzeba bliskości.
🔵 3. Unikający styl przywiązania (avoidant attachment)
Charakterystyka dziecka:
- wydaje się obojętne wobec obecności lub nieobecności opiekuna;
- nie szuka kontaktu ani pocieszenia;
- emocje są tłumione lub ukrywane.
Źródło: opiekun jest emocjonalnie zdystansowany lub reaguje odrzucająco.
W dorosłości: osoby mogą unikać bliskości, mieć trudności z zaufaniem i zależnością od innych.
🔴 4. Zdezorganizowany styl przywiązania (disorganized attachment)
Charakterystyka dziecka:
- wykazuje sprzeczne zachowania (np. podchodzi do opiekuna, ale odwraca się lub zastyga);
- często pojawia się lęk, dezorientacja lub napięcie;
- zachowanie może wydawać się „chaotyczne”.
Źródło: opiekun jest źródłem zarówno bezpieczeństwa, jak i strachu – może być przemocowy, nieprzewidywalny lub sam przeżywać silny stres.
W dorosłości: mogą występować problemy z regulacją emocji, trudności w relacjach i większe ryzyko zaburzeń lękowych czy depresyjnych.
Tu poczytasz więcej, jak style przywiązania wpływają na współuzależnienie.
| Styl przywiązania | Zachowanie dziecka | Postawa/opiekun w dzieciństwie | Wpływ w dorosłości |
| 🟢 Bezpieczny | – Poszukuje bliskości, ale potrafi eksplorować otoczenie.- Łatwo się uspokaja po rozłące. | – Ciepły, wrażliwy, reaguje na potrzeby dziecka.- Dostępny emocjonalnie i przewidywalny. | – Zdolność do zaufania i bliskości.- Stabilne, zdrowe relacje.- Dobra regulacja emocji. |
| 🟡 Lękowo-ambiwalentny | – Silnie przeżywa rozłąkę.- Po powrocie rodzica szuka kontaktu, ale jest zły lub nieufny. | – Reaguje nieregularnie: czasem czuły, czasem obojętny.- Nieprzewidywalny emocjonalnie. | – Silna potrzeba bliskości i potwierdzenia.- Lęk przed odrzuceniem.- Wahania emocjonalne w relacjach. |
| 🔵 Unikający | – Nie okazuje emocji przy rozłące.- Nie szuka kontaktu po powrocie rodzica. | – Chłodny, zdystansowany, często ignoruje potrzeby emocjonalne. | – Unikanie zależności i bliskości.- Trudności w zaufaniu i wyrażaniu emocji.- Skłonność do emocjonalnego dystansu. |
| 🔴 Zdezorganizowany | – Sprzeczne zachowania (np. podchodzi, ale odwraca się).- Lęk, dezorientacja, napięcie. | – Nieprzewidywalny, czasem przerażający lub przemocowy.- Może sam być źródłem lęku. | – Trudności w regulacji emocji.- Ambiwalencja: pragnienie bliskości i strach przed nią.- Wyższe ryzyko zaburzeń emocjonalnych. |
Jeśli dotyczy Cię ten temat zapraszam na terapię indywidualną lub grupową.
A tu znajdziesz moje konkretne poradniki psychologiczne dla osób współuzależnionych. Kliknij tutaj.