Na grupie trrapeutycznej, którą prowadzę online jest sporo pań, które wielokrotnie były w relacjach z osobami uzaleznionymi. Osoby wychodzące ze współuzależnienia lub mające takie tendencje wielokrotnie wchodzą w związki z partnerami o podobnym typie problemów – na przykład z osobami uzależnionymi, emocjonalnie niedostępnymi, narcystycznymi lub wymagającymi ciągłej opieki. Nie jest to przypadek. Wynika to z określonych mechanizmów psychologicznych, które kształtują sposób wyboru partnerów.
Poniżej przedstawiam Ci najważniejsze z nich.
1. Znajomość emocjonalna – wybieramy to, co znane
Jednym z najsilniejszych mechanizmów jest tzw. znajomość emocjonalna. Człowiek podświadomie wybiera sytuacje i relacje, które przypominają mu środowisko, w którym dorastał.
Jeżeli ktoś wychował się w rodzinie, w której:
- jeden z rodziców był uzależniony
- panował chaos emocjonalny
- miłość była związana z poświęceniem i ratowaniem
to taki model relacji może zostać zapisany w psychice jako coś „normalnego”.
W dorosłym życiu osoba może odczuwać dziwny komfort w relacjach, które z zewnątrz wydają się trudne lub toksyczne, ponieważ są psychologicznie znajome.
2. Silna potrzeba bycia potrzebnym
Osoby współuzależnione często budują poczucie własnej wartości poprzez pomaganie innym. Czują się ważne wtedy, gdy ktoś ich potrzebuje.
Dlatego mogą być szczególnie przyciągane przez partnerów, którzy:
- mają problemy
- potrzebują wsparcia
- są emocjonalnie niestabilni
- wymagają opieki.
Taka relacja daje im poczucie sensu i roli. Problem polega na tym, że z czasem potrzeba ratowania drugiej osoby zaczyna dominować nad równowagą w związku.
3. Schemat „naprawiania” innych ludzi
W psychologii mówi się o tzw. schemacie ratownika. Osoba współuzależniona może wierzyć, że jej miłość, cierpliwość i poświęcenie są w stanie zmienić partnera.
Typowe myśli w tym schemacie to:
- „On się zmieni, jeśli pokażę mu prawdziwą miłość.”
- „Nikt wcześniej go nie rozumiał.”
- „Ja potrafię mu pomóc.”
Na początku relacji takie przekonanie może być bardzo silne i wzmacniać zaangażowanie emocjonalne.
4. Trudność w rozpoznawaniu czerwonych flag
Osoby współuzależnione często ignorują lub minimalizują sygnały ostrzegawcze w relacjach.
Przykłady takich sygnałów to:
- manipulacja emocjonalna
- brak odpowiedzialności za własne zachowanie
- uzależnienia
- agresja słowna
- chroniczne kłamstwa.
Zamiast traktować je jako powód do odejścia, osoba współuzależniona może interpretować je jako problem, który trzeba pomóc rozwiązać.
5. Niska samoocena
Wiele osób współuzależnionych ma obniżone poczucie własnej wartości. Może to prowadzić do przekonania, że:
- nie zasługują na zdrową relację
- muszą „zapracować” na miłość
- powinny akceptować trudne zachowania partnera.
W efekcie mogą pozostawać w relacjach, które dla innych byłyby nie do przyjęcia.
6. Niewidoczna dynamika przyciągania
Interesującym zjawiskiem jest to, że osoby współuzależnione i osoby z problemami emocjonalnymi często przyciągają się wzajemnie.
Dzieje się tak dlatego, że ich potrzeby psychologiczne mogą się uzupełniać:
- jedna osoba potrzebuje opiekować się i ratować
- druga potrzebuje być ratowana lub kontrolowana.
Na początku relacji taka dynamika może sprawiać wrażenie silnej więzi emocjonalnej, ale w dłuższej perspektywie prowadzi do nierównowagi i napięcia.
Czy ten schemat można przerwać?
Tak. Kluczowym elementem jest świadomość własnych wzorców relacyjnych. Kiedy osoba zaczyna rozumieć mechanizmy współuzależnienia, może nauczyć się rozpoznawać sygnały ostrzegawcze i budować zdrowsze relacje.
Pomocne w tym procesie są:
- psychoterapia. Zapraszam Cię serdecznie na moją grupę terapeutyczna online.
- rozwijanie poczucia własnej wartości
- nauka stawiania granic
- świadome wybieranie partnerów, którzy potrafią brać odpowiedzialność za siebie.
Z czasem osoba wychodząca ze współuzależnienia zaczyna przyciągać i wybierać relacje oparte na wzajemności, a nie na ratowaniu.
A tu znajdziesz moje poradniki psychologiczne dla osób współuzaleznionych.
https://www.agataczaja.pl/zapis-na-newsletter/